Wat is een P/E ratio en hoe gebruik je die slim?

De P/E ratio is één van de meest gebruikte maatstaven in de wereld van beleggen. Toch begrijpen veel beginnende beleggers niet precies wat het zegt — of wat niet. In dit artikel leer je wat de P/E ratio is, hoe je hem berekent en hoe je hem slim toepast bij het kiezen van aandelen.

Of je nu je eerste aandeel wilt kopen of al een kleine portefeuille hebt: de P/E ratio helpt je inschatten of een aandeel goedkoop of duur is. Maar die inschatting vereist context. We leggen het stap voor stap uit, met concrete voorbeelden en praktische tips.

Wat is een P/E ratio precies?

De P/E ratio — voluit de Price-to-Earnings ratio, of koers-winstverhouding in het Nederlands — geeft aan hoeveel je als belegger betaalt per euro winst dat een bedrijf maakt. Het is een eenvoudige manier om de waardering van een aandeel te meten.

Je berekent hem zo:

P/E ratio = aandelenkoers ÷ winst per aandeel (EPS)

Stel: een aandeel staat op €50 en het bedrijf verdient €5 winst per aandeel per jaar. Dan is de P/E ratio 50 ÷ 5 = 10. Je betaalt dus 10 keer de jaarwinst voor dit aandeel.

Wat betekent een hoge of lage P/E ratio?

Een lage P/E ratio kan betekenen dat een aandeel goedkoop gewaardeerd is. Een hoge P/E ratio betekent dat beleggers veel toekomstige groei verwachten — en dus meer betalen voor elke euro winst. Maar pas op: een lage P/E kan ook wijzen op structurele problemen bij een bedrijf.

• P/E onder 15: Vaak gezien als relatief laag of ‘value'-aandeel
• P/E tussen 15–25: Gemiddeld voor stabiele, volwassen bedrijven
• P/E boven 30: Hoog; beleggers verwachten sterke groei
• Negatieve P/E: Het bedrijf maakt verlies — de ratio is zinloos

Ter referentie: de gemiddelde P/E ratio van de S&P 500 lag in 2024 rond de 27, hoger dan het historisch gemiddelde van circa 16. Dat wijst op een relatief duur gewaardeerde markt, gedreven door verwachtingen rond technologie en AI.

Twee soorten P/E ratio's: trailing vs. forward

Er zijn twee veelgebruikte varianten van de P/E ratio. Welke je gebruikt, maakt een groot verschil bij de interpretatie van een aandeel.

Trailing P/E (historisch)

De trailing P/E gebruikt de werkelijk behaalde winst over de afgelopen twaalf maanden. Dit zijn harde, gerapporteerde cijfers. Het voordeel: betrouwbaar en gebaseerd op feiten. Het nadeel: het kijkt achteruit, niet vooruit.

Forward P/E (toekomstverwachting)

De forward P/E gebruikt de verwachte winst voor de komende twaalf maanden, gebaseerd op analistenramingen. Dit is nuttiger als je wil inschatten hoe duur een aandeel is ten opzichte van toekomstige groei. Nadeel: ramingen kloppen niet altijd.

Bij groeibedrijven zoals technologieaandelen is de forward P/E vaak aanzienlijk lager dan de trailing P/E. Dat komt doordat analisten sterke winstgroei verwachten in de komende jaren.

Hoe gebruik je de P/E ratio bij het vergelijken van aandelen?

De P/E ratio krijgt pas betekenis wanneer je hem vergelijkt. Eén getal op zichzelf vertelt weinig. Gebruik altijd minimaal één van deze drie vergelijkingskaders.

1. Vergelijk met de sector

Verschillende sectoren hebben structureel andere waarderingen. Technologiebedrijven handelen doorgaans op een hogere P/E dan nutsbedrijven of banken. Een P/E van 25 voor een techbedrijf is normaal; voor een energiebedrijf zou dat opvallend hoog zijn.

2. Vergelijk met concurrenten

Wil je weten of ASML duur is? Vergelijk dan de P/E met andere chipmachinemakers zoals Applied Materials of Tokyo Electron. Zo zie je snel of ASML een premiumwaardering heeft ten opzichte van de sector.

3. Vergelijk met de historische P/E van het aandeel

Als een bedrijf historisch altijd handelde op een P/E van 18 en nu op 35, dan is dat een signaal. Het betekent niet automatisch dat het aandeel overgewaardeerd is — maar het vraagt om een verklaring. Is er nieuws? Zijn de groeiverwachtingen gestegen?

Hieronder zie je een eenvoudige vergelijking van drie fictieve aandelen in dezelfde sector:

Bedrijf C lijkt goedkoop, maar misschien krimpt de winst. Bedrijf B heeft een hoge P/E — maar misschien groeit de winst de komende jaren sterk. De P/E ratio is een startpunt voor analyse, niet een eindoordeel.

Wat de P/E ratio niet vertelt

De P/E ratio is een krachtig hulpmiddel, maar kent ook duidelijke beperkingen. Als beginner is het essentieel dat je weet wat het getal niet meet.

• Schulden: Een bedrijf met veel schuld kan een lage P/E hebben, maar toch riskant zijn. Kijk ook naar de EV/EBITDA ratio voor een completer beeld.
• Winstkwaliteit: Bedrijven kunnen winst boekhoudkundig oppoetsen. De vrije kasstroom (free cash flow) is een betrouwbaarder alternatief.
• Groeiverschillen: Een P/E van 30 bij een bedrijf dat 30% per jaar groeit, is anders dan een P/E van 30 bij een bedrijf dat nauwelijks groeit. De PEG ratio (P/E gedeeld door groeipercentage) biedt hier uitkomst.
• Verlieslatende bedrijven: Als een bedrijf verlies maakt, is de P/E niet te berekenen of betekenisloos.

Onderzoek van JPMorgan uit 2023 toonde aan dat beleggers die uitsluitend op P/E selecteerden, in de periode 2010–2022 gemiddeld 3,4% per jaar minder rendement behaalden dan beleggers die meerdere ratio's combineerden. Dat onderstreept het belang van een brede aanpak.

De P/E ratio in de praktijk: zo pas je hem toe

Nu je weet wat de P/E ratio is en wat hij niet zegt, is het tijd om hem toe te passen. Hier is een praktische stappenplan voor beginners.

1. Zoek de P/E op: Gebruik gratis tools zoals Yahoo Finance, Morningstar of de detailpagina van je broker. De P/E staat standaard vermeld bij elke beursgenoteerde onderneming.
2. Bepaal de sector: Zoek op welke sector het bedrijf actief is en wat de gemiddelde P/E ratio is voor die sector.
3. Vergelijk met concurrenten: Zoek twee of drie vergelijkbare bedrijven op en leg de P/E ratio's naast elkaar.
4. Bekijk de historische P/E: Controleer via Macrotrends.net of vergelijkbare sites hoe de huidige P/E zich verhoudt tot het vijfjarig gemiddelde van het aandeel.
5. Combineer met andere ratio's: Kijk ook naar de koers-boekwaardeverhouding (P/B), de PEG ratio en de vrije kasstroom per aandeel.
6. Trek een conclusie: Is het aandeel relatief goedkoop of duur versus de sector en de eigen historie? En waarom?

Deze aanpak kost je in het begin misschien 20 minuten per aandeel. Naarmate je meer ervaring krijgt, gaat het steeds sneller. Veel professionele value investors — geïnspireerd door Benjamin Graham, de grondlegger van waardebeleggen — beginnen nog altijd met exact deze stappen.

Veelgestelde vragen over de P/E ratio

Wat is een goede P/E ratio voor een aandeel?

Er bestaat geen universeel ‘goede' P/E ratio. Het hangt sterk af van de sector, het groeipotentieel en de marktomstandigheden. Als vuistregel geldt: vergelijk altijd met sectorgenoten en de historische P/E van het bedrijf zelf. Een P/E van 15 kan laag zijn in de tech-sector, maar hoog voor een nutsbedrijf.

Wat is het verschil tussen de P/E ratio en de PEG ratio?

De PEG ratio is de P/E ratio gedeeld door de verwachte winstgroei (in procenten). Een PEG onder 1 wordt vaak gezien als een teken van onderwaardering. De PEG corrigeert voor het feit dat een hoge P/E gerechtvaardigd kan zijn bij sterke groei.

Waar vind ik de P/E ratio van een aandeel?

De P/E ratio is gratis te vinden op platforms zoals Yahoo Finance, Google Finance, Morningstar en Investing.com. Ook de meeste Nederlandse brokers tonen de P/E ratio op de detailpagina van een aandeel. Zoek naar ‘P/E' of ‘koers-winstverhouding'.

Kan de P/E ratio negatief zijn?

Ja, dat kan. Een negatieve P/E ratio ontstaat wanneer een bedrijf verlies maakt in plaats van winst. In dat geval is de ratio zinloos als waarderingstool. Bij startups of verlieslatende groeibedrijven kijken analisten dan vaak naar andere maatstaven, zoals de omzetgroei of de koers-omzetverhouding (P/S ratio).

Conclusie: de P/E ratio als startpunt, niet als eindpunt

Na het lezen van dit artikel weet je het volgende:

• De P/E ratio meet hoeveel je betaalt per euro winst van een bedrijf
• Er zijn twee varianten: de trailing P/E (historisch) en de forward P/E (toekomstverwachting)
• De ratio krijgt pas betekenis door vergelijking met de sector, concurrenten en de eigen historie
• De P/E ratio heeft beperkingen: hij houdt geen rekening met schuld, winstkwaliteit of groeiverschillen
• Combineer de P/E altijd met andere ratio's voor een completer beeld van een aandeel

De P/E ratio is een uitstekend beginpunt voor iedere belegger. Het is een snel en toegankelijk filter — maar geen vervanging voor diepere analyse. Gebruik het als eerste zeef, niet als laatste oordeel.

Ben je op zoek naar de beste broker voor jouw situatie? Bekijk onze onafhankelijke vergelijking van meer dan 50 brokers in Nederland. Klik hier voor de vergelijking.