Obligaties op de beurs: de opmars van exchange-traded bonds

Obligaties waren jarenlang voorbehouden aan grote institutionele beleggers. Dat verandert snel. Steeds meer uitgevers brengen obligaties rechtstreeks op de beurs, waar jij ze net als een aandeel kunt kopen met een kleine inleg. Deze zogenoemde exchange-traded bonds (ETB's) of retailobligaties maken vastrentende beleggingen toegankelijker dan ooit. Maar hoe werken ze, wat kosten ze en welke risico's kleven eraan?

De groei is zichtbaar op meerdere Europese beurzen. Euronext biedt al jaren een apart segment voor retailobligaties aan, en ook op beurzen in Milaan en Wenen zijn ze actief. In Nederland is de interesse bij zowel uitgevers als beleggers de afgelopen jaren merkbaar gestegen, mede door de hogere rente die obligaties aantrekkelijker heeft gemaakt ten opzichte van een spaarrekening.

Dit artikel legt uit wat exchange-traded bonds zijn, hoe je ze koopt, wat de reële kosten zijn en wanneer ze wel of niet passen in je portefeuille.

Wat zijn exchange-traded bonds en hoe werken ze?

Exchange-traded bonds zijn obligaties die op een gereglementeerde beurs worden verhandeld, net zoals aandelen. Je koopt en verkoopt ze via je broker tijdens openingstijden van de beurs. De uitgever, vaak een bedrijf of financiële instelling, betaalt je gedurende de looptijd periodiek rente en lost de obligatie aan het einde af tegen de nominale waarde.

Het verschil met traditionele obligaties zit in de toegankelijkheid. Klassieke bedrijfsobligaties kennen minimale afnames van 100.000 euro of meer. ETB's starten vaak bij 1.000 euro of zelfs lager. Daarmee zijn ze bereikbaar voor de gemiddelde particuliere belegger.

Enkele kenmerken op een rij:

• Verhandeld op een gereglementeerde beurs (Euronext, Borsa Italiana e.d.)
• Vaste of variabele couponrente, betaald per kwartaal of halfjaar
• Looptijd van doorgaans 3 tot 10 jaar
• Kleine minimale inleg, vaak vanaf 1.000 euro
• Koers fluctueert gedurende de dag op basis van vraag en aanbod

Exchange-traded bonds vs obligatie-ETF's: wat is het verschil?

Een exchange-traded bond is een individuele obligatie van één uitgever. Een obligatie-ETF is een fonds dat honderden obligaties bundelt. Dat maakt een ETF breder gespreid, maar jij hebt geen zeggenschap over welke obligaties erin zitten.

Bij een ETB weet je precies wat je koopt: een lening aan een specifiek bedrijf of instelling, met een vaste afloopdatum en een bekende rente. Als je de obligatie tot de afloopdatum aanhoudt, weet je vooraf wat je ontvangt, mits de uitgever niet failliet gaat. Dat geeft een andere soort zekerheid dan een ETF, waarvan de waarde blijft schommelen.

Wil je dieper ingaan op het verschil tussen depositosparen en obligatie-ETF's? Lees dan ons artikel over deposito of obligatie-ETF: wat past bij jou.

Hoe koop je exchange-traded bonds als particulier?

Je koopt een ETB via je broker, precies zoals je een aandeel koopt. Je hebt daarvoor een beleggersrekening nodig bij een broker die toegang biedt tot de beurs waarop de obligatie genoteerd staat. Niet elke broker biedt dit aan, dus controleer dit vooraf.

1. Open een beleggersrekening bij een broker met toegang tot Euronext Amsterdam of een andere beurs waarop ETB's worden verhandeld.
2. Zoek de obligatie op via de naam van de uitgever, het ISIN-nummer of de ticker.
3. Controleer de koers en de yield. De koers kan boven of onder de nominale waarde liggen, wat invloed heeft op je effectief rendement.
4. Plaats een limietorder om te voorkomen dat je bij lage liquiditeit een ongunstige prijs betaalt.
5. Houd rekening met transactiekosten van je broker. Die zijn vergelijkbaar met aandelenorders.

Brokers als DEGIRO, Saxo Bank en LYNX bieden toegang tot Euronext en daarmee tot een deel van de beschikbare ETB's. Wil je weten welke broker het beste bij jouw situatie past? Bekijk dan het overzicht van alle brokers vergeleken op kosten en aanbod.

Wat zijn de risico's van exchange-traded bonds?

Exchange-traded bonds zijn geen risicoloze belegging. Het grootste risico is het kredietrisico: als de uitgever in financiële problemen komt, kan het zijn dat je rente of aflossing niet ontvangt. Dit risico verschilt sterk per uitgever.

Daarnaast speelt renterisico. Stijgt de marktrente nadat jij de obligatie hebt gekocht, dan daalt de koers van jouw obligatie op de secundaire markt. Houd je de obligatie tot de afloopdatum, dan merk je daar niets van. Verkoop je eerder, dan kan dat met verlies zijn.

Verdere risico's om rekening mee te houden:

• Liquiditeitsrisico: Sommige ETB's worden weinig verhandeld. De spread tussen bied- en vraagprijs kan daardoor groot zijn.
• Valutarisico: Bij obligaties in een andere valuta dan de euro loopt je wisselkoersrisico.
• Vroegaflossing: Sommige obligaties bevatten een calloptie, waardoor de uitgever ze vroeg kan aflossen. Dat is nadelig als de rente intussen is gedaald.
• Concentratierisico: Één ETB betekent blootstelling aan één uitgever. Spreid je obligatiepositie over meerdere uitgevers of vul aan met een ETF.

Belasting op exchange-traded bonds in Nederland

Voor particuliere beleggers vallen obligaties in box 3 van de inkomstenbelasting. De werkelijke rente-inkomsten worden in principe niet apart belast, maar de marktwaarde van je obligatieportefeuille telt mee als vermogen. De belastingregels rond box 3 zijn momenteel in beweging. Controleer de actuele situatie bij de Belastingdienst of vraag advies aan een belastingadviseur.

Dividendbelasting speelt bij obligaties geen rol. De couponrente is geen dividend, maar rente. Roerende voorheffing kan wel van toepassing zijn bij buitenlandse uitgevers, afhankelijk van het land van vestiging en het van toepassing zijnde belastingverdrag.

Voor wie zijn exchange-traded bonds geschikt?

ETB's zijn het meest geschikt voor beleggers die op zoek zijn naar een voorspelbare stroom van inkomsten en bereid zijn een obligatie tot de afloopdatum aan te houden. Ze passen in een portefeuille als tegenwicht voor de beweeglijkheid van aandelen.

Ze zijn minder geschikt als je op korte termijn toegang tot je geld nodig hebt, als je maximale spreiding wilt tegen minimale kosten, of als de uitgever een laag kredietwaardigheidsoordeel heeft. In dat laatste geval zijn de hogere coupons een compensatie voor een hoger risico, niet een gratis bonus.

Voor wie wil beginnen met vastrentende beleggingen via een beurs, is een broker die geschikt is voor ETF beleggen vaak ook de logische keuze voor ETB's, omdat het platform en de orderflow vergelijkbaar zijn.

Veelgestelde vragen over exchange-traded bonds particulieren

Wat is het minimale bedrag om in een exchange-traded bond te beleggen?

De minimale inleg verschilt per obligatie. Veel ETB's voor particulieren starten bij 1.000 euro nominale waarde. Sommige uitgevers brengen obligaties uit met een nominale waarde van 100 euro, maar dat is minder gebruikelijk. Controleer de obligatieprospectus voor de exacte stukgrootte.

Zijn exchange-traded bonds veiliger dan aandelen?

ETB's kennen doorgaans minder koersbeweging dan aandelen, maar zijn niet risicovrij. Het kredietrisico van de uitgever blijft bestaan. Bij faillissement staan obligatiehouders wel hoger in de rangorde van schuldeisers dan aandeelhouders. Staatsgaranties zoals het depositogarantiestelsel zijn niet van toepassing op obligaties.

Kan ik een exchange-traded bond voor de afloopdatum verkopen?

Ja. Je kunt een ETB op elk moment tijdens beursopeningstijden verkopen via je broker. De prijs die je ontvangt is de actuele marktkoers, die hoger of lager kan zijn dan je aankoopprijs. Bij weinig liquide obligaties kan de spread groot zijn, wat de verkoopprijs ongunstig beïnvloedt.

Hoe vind ik exchange-traded bonds die op Euronext Amsterdam verhandeld worden?

Via de website van Euronext kun je filteren op obligaties die genoteerd staan op Euronext Amsterdam. Veel brokers bieden ook een zoekfunctie op producttype aan. Filter op ‘obligatie' of ‘bond' binnen het beurssegment. Let op het ISIN-nummer om zeker te zijn dat je het juiste product vindt.

Conclusie

• Exchange-traded bonds zijn individuele obligaties die op de beurs verhandelbaar zijn, net als aandelen.
• Ze bieden particulieren toegang tot vastrentende beleggingen met een lage minimale inleg.
• Het voordeel ten opzichte van obligatie-ETF's is de vaste afloopdatum en bekende couponrente.
• Risico's zijn onder andere kredietrisico, renterisico en soms beperkte liquiditeit.
• Ze passen het best bij beleggers die een obligatie willen aanhouden tot de afloopdatum en zekerheid over hun inkomensstroom waarderen.

Ben je op zoek naar de beste broker voor jouw situatie? Vergelijk de kosten en het aanbod van alle brokers in Nederland.