Valutarisico bij beleggen: wat het is en hoe je ermee omgaat

Je koopt een ETF die belegt in Amerikaanse aandelen. De koers stijgt met 8%. Toch zie je in je portefeuille maar 3% winst. Wat is er gebeurd? De dollar is verzwakt ten opzichte van de euro. Dat is valutarisico in actie. Het is een van de minst begrepen risico's voor beginnende beleggers, maar het heeft directe invloed op je werkelijke rendement.

Valutarisico ontstaat zodra je belegt in activa die in een andere munt zijn uitgedrukt dan de euro. Dat geldt voor Amerikaanse aandelen, Japanse fondsen, Britse obligaties en veel populaire ETF's. De koersbeweging van de onderliggende belegging is dan slechts de helft van het verhaal. De wisselkoers vertelt de andere helft.

In dit artikel lees je hoe valutarisico precies werkt, wanneer het je raakt, hoe groot het effect kan zijn en wat je er als belegger praktisch aan kunt doen. Ook de vraag wanneer je niets hoeft te doen komt aan bod.

Wat is valutarisico bij beleggen precies?

Valutarisico is het risico dat de waarde van je belegging daalt door een ongunstige beweging in de wisselkoers. Dit risico speelt altijd als je belegt in een valuta anders dan de euro. Het heeft niets te maken met de kwaliteit van het bedrijf of fonds zelf.

Stel: je koopt een aandeel voor 100 dollar. Op dat moment is 1 euro gelijk aan 1,00 dollar. Je betaalt dus effectief €100. Een jaar later is het aandeel gestegen naar 110 dollar. Maar de euro is sterker geworden: 1 euro staat nu gelijk aan 1,10 dollar. Je 110 dollar is bij verkoop nog maar €100 waard. Je rendement in euro's is nul, ondanks een koersstijging van 10%.

Het omgekeerde werkt ook. Als de dollar sterker wordt ten opzichte van de euro, profiteer je extra. Valutarisico werkt dus in twee richtingen.

Wanneer heb jij als belegger te maken met valutarisico?

Valutarisico speelt een rol bij vrijwel elke belegging buiten de eurozone. Je hoeft niet zelf actief in vreemde valuta te handelen om ermee te maken te krijgen. Het zit verborgen in producten die je waarschijnlijk al bezit.

Concrete situaties waarbij valutarisico speelt:

• Aandelen uit de VS, Japan of het VK — genoteerd in dollars, yen of pond.
• Wereldwijd gespreide ETF's — zoals een MSCI World ETF, waarvan ongeveer 70% in Amerikaanse aandelen belegt.
• Grondstoffen-ETF's — goud, olie en andere grondstoffen worden wereldwijd verhandeld in dollars.
• Obligaties van niet-eurolanden — staatsobligaties van de VS of het VK zijn uitgedrukt in de lokale munt.
• Emerging market beleggingen — valuta zoals de Braziliaanse real of de Indiase roepie kunnen sterk schommelen.

Een ETF genoteerd in euro's op Euronext Amsterdam is niet automatisch vrij van valutarisico. De noteringsvaluta en de onderliggende valuta zijn twee verschillende dingen. Een in euro's genoteerde S&P 500 ETF belegt nog steeds in dollarwaarden.

Hoe groot is het effect van valutarisico op je rendement?

Het effect kan aanzienlijk zijn. De euro-dollarkoers bewoog in de periode 2021-2022 met meer dan 15%. Dat betekent dat het valuta-effect in één jaar groter kan zijn dan het gemiddelde jaarlijkse dividendrendement van veel aandelen.

Kijk naar een concreet rekenvoorbeeld:

De tabel laat zien hoe sterk de wisselkoers het eindresultaat kleurt. Meer over het effect van een zwakkere dollar op je portefeuille lees je in het artikel over de zwakke euro en jouw beleggingsrendement.

Valutarisico afdekken: wat is hedging en werkt het?

Valutarisico afdekken heet hedging. Daarbij wordt het wisselkoersrisico via financiële instrumenten geneutraliseerd. Voor particuliere beleggers is de meest toegankelijke manier het kiezen van een valuta-afgedekte ETF.

Deze ETF's hebben vaak de aanduiding “hedged” of “EUR hedged” in de naam. Ze gebruiken termijncontracten om de wisselkoers vast te zetten. Zo ontvang je het rendement van de onderliggende belegging zonder het valuta-effect.

Voordelen van een valuta-afgedekte ETF

• Je rendement reflecteert het echte koersverloop van de belegging.
• Minder onzekerheid, vooral bij kortere beleggingshorizont.
• Handig als je verwacht dat de euro sterker wordt.

Nadelen van een valuta-afgedekte ETF

• Hogere jaarlijkse kosten door de hedging-instrumenten.
• Je profiteert niet als de dollar of andere munt sterker wordt.
• Het voordeel van spreiding over valuta's valt weg.

Een populair voorbeeld is de iShares MSCI World EUR Hedged UCITS ETF versus de niet-afgedekte variant. De afgedekte versie heeft doorgaans hogere lopende kosten. Op de lange termijn van tien jaar of meer maakt het valuta-effect zich vaak deels vanzelf uit door de wisselende koersbewegingen. Voor langetermijnbeleggers is hedging daardoor minder urgent dan voor kortetermijntraders.

Wanneer moet je valutarisico serieus nemen en wanneer niet?

Valutarisico hoeft niet altijd actief beheerd te worden. Voor veel beleggers is het een aanvaardbaar bijeffect van internationale spreiding. Wanneer het wél aandacht verdient, hangt af van je situatie.

Valutarisico is relevanter als:

• Je beleggingshorizon korter is dan vijf jaar.
• Je op een specifiek moment geld nodig hebt, bijvoorbeeld voor een aankoop.
• Een groot deel van je portefeuille in één valuta zit.
• Je belegt in valuta van opkomende landen met hoge volatiliteit.

Valutarisico is minder urgent als:

• Je twintig jaar of langer belegt en automatisch bijstuurt.
• Je portefeuille gespreid is over meerdere valuta's.
• Je maandelijks inlegt en daarmee de wisselkoersen middelt over de tijd.

Als je nog aan het begin staat van je beleggingsreis, is het goed om te weten hoe je een geschikte broker kiest die de juiste producten aanbiedt. Op de pagina beste broker voor beginners vind je een overzicht van toegankelijke platforms met goede spreiding en lage kosten.

Valutarisico in ETF's: de notieringsvaluta vs. de fondsvaluta

Een veelgemaakte beginnersfout is denken dat een ETF genoteerd in euro's geen valutarisico heeft. Dat is een misverstand. De noteringsvaluta is de munt waarin je de ETF koopt op de beurs. De fondsvaluta of de basisvaluta van de onderliggende beleggingen is iets anders.

Een ETF die op Euronext Amsterdam noteert in euro's, maar belegt in de S&P 500, heeft de onderliggende aandelen in dollars. Als de dollar daalt ten opzichte van de euro, daalt ook de waarde van die aandelen in euro's. De ETF zelf rekent dit automatisch om. Het valutarisico is dus in de koers verwerkt, maar het risico verdwijnt niet.

Wil je meer weten over hoe ETF's in elkaar zitten en hoe je de juiste kiest? De complete gids over ETF beleggen legt stap voor stap uit hoe ETF's werken, wat de kosten zijn en welke factoren belangrijk zijn bij de keuze.

Veelgestelde vragen over valutarisico bij beleggen

Heeft een ETF in euro's ook valutarisico?

Ja. De noteringsvaluta van een ETF zegt niets over de valuta van de onderliggende beleggingen. Een in euro's genoteerde ETF die belegt in Amerikaanse aandelen heeft gewoon dollarrisico. De koers van de ETF schommelt mee met de euro-dollarverhouding.

Is valutarisico altijd negatief?

Nee. Valutarisico werkt in twee richtingen. Als de munt van je belegging sterker wordt ten opzichte van de euro, levert dat extra rendement op. Het risico is dat je vooraf niet weet welke kant het opgaat.

Wat is een valuta-afgedekte ETF en zijn de kosten hoger?

Een valuta-afgedekte ETF gebruikt termijncontracten om het wisselkoersrisico te neutraliseren. De kosten zijn doorgaans hoger dan bij een niet-afgedekte variant, vaak 0,10 tot 0,25 procentpunt extra per jaar. Of dat de moeite waard is, hangt af van je beleggingshorizon en verwachtingen.

Moet ik als langetermijnbelegger iets doen aan valutarisico?

Niet per se. Over een horizon van twintig jaar of langer middelen wisselkoersbewegingen zich vaak deels uit. Bovendien biedt spreiding over meerdere valuta's op zichzelf bescherming. Kortetermijnbeleggers of mensen die op een bepaalde datum geld nodig hebben, doen er verstandiger aan dit risico serieuzer te nemen.

Conclusie: de kern van valutarisico bij beleggen

• Valutarisico ontstaat zodra je belegt in activa uitgedrukt in een andere munt dan de euro.
• Het effect op je rendement kan groot zijn: een wisselkoersbeweging van 10% verandert je totale resultaat volledig.
• Een ETF genoteerd in euro's heeft nog steeds valutarisico als de onderliggende beleggingen in dollars of andere valuta zijn.
• Hedging via valuta-afgedekte ETF's biedt bescherming, maar gaat gepaard met hogere kosten en beperkt ook het opwaartse potentieel.
• Langetermijnbeleggers met brede spreiding kunnen valutarisico vaak accepteren zonder actief in te grijpen.

Ben je op zoek naar de beste broker voor jouw situatie? Vergelijk de kosten en het aanbod van alle brokers in Nederland.