Stagflatie en beleggen: wat doe je als groei stopt en prijzen stijgen?

Stagflatie is voor beleggers één van de meest gevreesde economische omstandigheden: een combinatie van stilstaande economische groei, hoge werkloosheid én aanhoudende inflatie. In zo'n omgeving werken de klassieke beleggingsstrategieën nauwelijks meer. Toch zijn er bewezen manieren om je portfolio te beschermen en zelfs te laten groeien. In dit artikel leer je wat stagflatie precies is, waarom het zo schadelijk is voor beleggingen, en welke concrete stappen je kunt zetten om je vermogen te beschermen.

Het begrip stagflatie werd in de jaren zeventig pijnlijk actueel. De oliecrisis van 1973 zorgde ervoor dat de Amerikaanse economie kromp, terwijl de inflatie opliep tot meer dan 12% per jaar. Aandelenmarkten verloren tientallen procenten van hun waarde. Hoe herken je stagflatie vandaag, en wat betekent het voor jou als belegger in Nederland?

In dit artikel behandelen we de definitie van stagflatie, de historische impact op beleggingen, welke asset classes het beste presteren, en hoe je je eigen strategie aanpast. Je leest ook welke veelgemaakte fouten beleggers maken bij stagflatie — en hoe jij ze vermijdt.

Wat is stagflatie precies en hoe herken je het?

Stagflatie is de combinatie van economische stagnatie, hoge inflatie en een zwakke arbeidsmarkt tegelijkertijd. Dit druist in tegen de klassieke economische theorie, die stelt dat inflatie en werkloosheid tegengesteld bewegen.

Normaal gesproken geldt: een sterk groeiende economie leidt tot meer inflatie, een krimp dempt inflatie juist. Bij stagflatie gebeuren beide negatieve effecten tegelijk. Dat maakt het bijzonder lastig voor centrale banken. De Europese Centrale Bank (ECB) en de Federal Reserve kunnen niet tegelijk de rente verhogen om inflatie te beteugelen én de rente verlagen om de economie te stimuleren.

Drie signalen die wijzen op stagflatie

• Bbp-groei daalt of stagneert over meerdere kwartalen aaneengesloten
• Inflatie blijft hardnekkig hoog, vaak boven de 4-5% op jaarbasis
• Werkloosheid stijgt terwijl prijzen niet dalen

In 2022 en 2023 kwamen veel westerse economieën gevaarlijk dicht in de buurt van dit scenario. De eurozone-inflatie bereikte in oktober 2022 een piek van 10,6%, terwijl de economische groei nagenoeg tot stilstand kwam. Volledig klassieke stagflatie was het niet, maar de parallellen waren zorgwekkend genoeg voor beleggers.

Waarom stagflatie zo schadelijk is voor je portfolio

Stagflatie treft vrijwel alle traditionele beleggingscategorieën tegelijk. Dat is wat het zo gevaarlijk maakt voor een gemiddeld gespreide portefeuille.

Bij gewone inflatie stijgen bedrijfswinsten mee met de prijzen, waardoor aandelen enige bescherming bieden. Bij stagflatie stijgen de kosten voor bedrijven wel, maar de vraag valt weg. Marges staan onder druk en winsten dalen. Tegelijkertijd daalt de koopkracht van consumenten, wat de verkopen verder afremt.

Impact op de belangrijkste beleggingscategorieën

Historische data bevestigt dit beeld. Tijdens het stagflatie-tijdperk van 1973-1981 verloor de Amerikaanse S&P 500 in reële termen meer dan 40% van zijn waarde. Goud steeg in diezelfde periode van circa 65 dollar naar meer dan 800 dollar per troy ounce.

Welke beleggingen presteren goed bij stagflatie?

Niet elke beleggingscategorie lijdt evenveel onder stagflatie. Slimme positionering voor stagflatie draait om drie kernprincipes: inflatiedekking, cashflowstabiliteit en laag renterisico.

1. Grondstoffen en energie

Grondstoffen zijn historisch de sterkste performer tijdens stagflatie. Energiebedrijven, mijnbouwers en landbouwgrondstoffen profiteren direct van hogere prijzen. Een commodity ETF of een positie in energieaandelen biedt directe blootstelling. Denk aan ETF's die de Bloomberg Commodity Index of de S&P GSCI volgen.

2. Goud en andere edelmetalen

Goud functioneert als koopkrachtbehoud bij hoge inflatie én als vluchthaven bij economische onzekerheid. Beide eigenschappen zijn waardevol bij stagflatie. Je kunt blootstelling krijgen via fysiek goud, een goud-ETF zoals de iShares Physical Gold ETC, of aandelen in goudmijnbedrijven.

3. TIPS en inflatiegekoppelde obligaties

Treasury Inflation-Protected Securities (TIPS) en Europese equivalenten (inflation-linked bonds) bieden directe bescherming tegen inflatie. De hoofdsom wordt automatisch aangepast aan de inflatie. Het reële rendement blijft daardoor intact, ook bij fors stijgende prijzen.

4. Dividendaandelen in defensieve sectoren

Bedrijven in sectoren als voeding, gezondheidszorg en energie met een solide dividendhistorie bieden relatieve stabiliteit. Ze genereren consistente kasstromen, ongeacht de economische cyclus. Let specifiek op bedrijven met een lage schuldenratio en een bewezen vermogen om dividenden te handhaven.

5. Kortlopende obligaties

Kortlopende obligaties (looptijd korter dan 2 jaar) zijn minder gevoelig voor rentestijgingen dan langlopende obligaties. Je beperkt daarmee het renterisico, terwijl je toch enige cashflow genereert. In een stagflatiescenario rol je de obligaties steeds opnieuw uit naar hogere rentetarieven.

Stagflatie beleggen: hoe pas je je strategie aan?

Succesvol beleggen bij stagflatie vereist een actievere aanpak dan de klassieke buy-and-hold strategie. Dat betekent niet dat je moet gaan speculeren, maar wel dat je bewust keuzes maakt in je portefeuillesamenstelling.

Volg deze stappen om je portfolio aan te passen voor een stagflatiescenario:

1. Analyseer je huidige blootstelling. Hoeveel procent van je portfolio zit in groeiaandelen en langlopende obligaties? Dit zijn de meest kwetsbare posities bij stagflatie.
2. Verhoog je allocatie naar grondstoffen. Een allocatie van 10-15% naar grondstoffen-ETF's is een veelgebruikte richtlijn bij macro-economische onzekerheid.
3. Voeg inflatiegekoppelde obligaties toe. Vervang een deel van je conventionele obligatieblootstelling door TIPS of inflation-linked bonds.
4. Verschuif binnen aandelen naar waarde en dividend. Verlaag je blootstelling aan hoog-gewaardeerde groeiaandelen en verhoog de allocatie naar dividendaandelen in defensieve sectoren.
5. Houd voldoende liquiditeit aan. Cash of geldmarktfondsen geven je de flexibiliteit om kansen te benutten als waarderingen dalen.
6. Herbalanceer regelmatig. Stagflatie-scenario's ontwikkelen zich dynamisch. Herbalanceer je portfolio elk kwartaal om je doelallocatie te handhaven.

Eén veelgemaakte fout is overreageren op stagflatienieuws en je portfolio volledig omgooien. Dat leidt tot hoge transactiekosten en potentiële belastingschade. Aanpassingen aan de marge zijn in de meeste gevallen effectiever dan radicale herpositionering.

Veelgestelde vragen over stagflatie beleggen

Wat is het verschil tussen stagflatie en een gewone recessie?

Bij een gewone recessie daalt de economische groei én daalt doorgaans de inflatie. Bij stagflatie daalt de groei, maar blijft de inflatie hoog of stijgt zelfs verder. Dat maakt stagflatie voor beleggers moeilijker te navigeren, omdat de klassieke recessie-hedge van obligaties minder goed werkt door de aanhoudende inflatie.

Is goud altijd een goede investering bij stagflatie?

Historisch gezien presteert goud sterk tijdens stagflatie-periodes, maar het is geen gegarandeerde winst. Goud genereert geen cashflow en kan kortstondig fors dalen. Het functioneert het beste als onderdeel van een gespreide portefeuille, met een allocatie van doorgaans 5-10%, niet als vervanging van andere assets.

Hoe beïnvloedt stagflatie de euro en mijn Europese beleggingen?

Stagflatie in de eurozone zet de euro onder druk, omdat beleggers kapitaal verschuiven naar stabielere economieën. Dat kan je rendement op Europese aandelen verlagen in dollar-termen, maar biedt tegelijk kansen bij blootstelling aan exporterende bedrijven die profiteren van een zwakkere euro. Valutadiversificatie wordt daardoor relevanter.

Hoe groot is de kans op stagflatie in Europa in 2025-2026?

Economen van de ECB en het IMF schatten de kans op volledige stagflatie in de eurozone momenteel als beperkt, maar niet verwaarloosbaar. Geopolitieke risico's zoals energieschokken of handelsverstoringen kunnen de situatie snel veranderen. Het IMF verlaagde in april 2025 zijn groeiprognose voor de eurozone naar 0,8% voor 2025, terwijl inflatie hardnekkig boven de doelstelling bleef — een signaal dat waakzaamheid gerechtvaardigd is.

Conclusie: zo bescherm je je portfolio bij stagflatie

• Stagflatie combineert economische stagnatie met hoge inflatie — een dubbel probleem voor beleggers
• Klassieke obligaties en groeiaandelen presteren slecht; grondstoffen, goud en dividendaandelen bieden betere bescherming
• Inflatiegekoppelde obligaties (TIPS) beschermen je reële rendement direct tegen koopkrachtverlies
• Aanpassen aan de marge is effectiever dan je portfolio volledig omgooien
• Regelmatig herbalanceren en voldoende liquiditeit zijn essentieel in een stagflatiescenario

Ben je op zoek naar de beste broker voor jouw situatie? Bekijk onze onafhankelijke vergelijking van meer dan 50 brokers in Nederland. Klik hier voor de vergelijking.